Anticonceptie: altijd maatwerk en persoonlijk

Save Print

September 22, 2021 9:07 am EDT

Dit artikel is eind september 2021 gepubliceerd in een speciale uitgave van het magazine Flair om aandacht te besteden aan Wereld Anticonceptiedag.

Als het gaat om voorbehoedsmiddelen valt er steeds meer te kiezen. “Bij de keuze is de vrouw leidend,” benadrukt gynaecoloog Annette ter Haar. “Sommige vrouwen willen pertinent geen pil, maar staan wel open voor andere vormen van anticonceptie.” “Je hebt genoeg alternatieven voor de pil.”

Als voorbeelden noemt Ter Haar het hormoonhoudend spiraaltje, een hormoonhoudend staafje; de pilpleister en de vaginale anticonceptiering, die allemaal per dag een superlage dosis hormonen afscheiden. En er zijn barrièremiddelen zoals het koperhoudend spiraaltje. De stichting Anticonceptie Nederland, een onafhankelijk aanspreekpunt voor alle vragen, heeft een anticonceptietest ontwikkeld, die je helpt bij de vorm van anticonceptie die het beste bij jou past”, vertelt Ter Haar. Je kunt de anticonceptiecheck doen op: www.anticonceptie.nl. Hier kun je terecht voor al je vragen over voorbehoedsmiddelen. Ook de websites van Rutgers en Thuisarts bieden informatie.

“BIJ DE KEUZE IS DE VROUW LEIDEND”

Gynaecoloog Annette ter Haar

Pilletje vergeten
Alle generaties pillen bevatten hormonen die de vrouw zelf ook aanmaakt, maar dan kunstmatig ontwikkelt. Bij de vierde generatie pillen, zijn erbij die natuurlijke hormonen bevatten. “Zolang je de pil elke dag neemt, dan is dat geen enkel probleem. Alleen de minipil (progesteron only-pillen) moet je elke dag op hetzelfde tijdstip slikken.” Je loopt het meest risico als je de pil vergeet in de eerste week na de pilstop, waarschuwt de gynaecoloog. “Dan kun je toch nog een eisprong hebben en zwanger worden. Vooral jonge meiden vergeten die pil regelmatig, zo’n zestien procent in elke cyclus.” Ter Haars’ boodschap: “Voor jonge vrouwen is het vaak beter om een andere vorm van anticonceptie te kiezen. Ik ben zelf voor jonge vrouwen een fan van het hormoonhoudend spiraaltje.”

Ongewenst zwanger
Ter Haar uit haar zorgen dat anticonceptie boven de 21 jaar niet wordt vergoed vanuit het basispakket. “Veel vrouwen met een laag inkomen en vrouwen die aan de rand van de maatschappij leven, zoals verslaafden, kunnen de pil niet betalen. Dat leidt tot ongewenste zwangerschappen. De kinderen die dan worden geboren, zijn vaak niet gewenst. Daarom vind ik het belangrijk dat elke vrouw zonder problemen aan anticonceptie kan komen.” Als positief voorbeeld noemt ze het initiatief uit 2014 van verpleegkundig specialist Connie Rijlaarsdam met de gemeente Tilburg, ‘Nu niet zwanger’, waarbij kwetsbare vrouwen de kosten van anticonceptie vergoed krijgen. Inmiddels is dit programma in meerdere regio’s werkzaam en overgenomen door GGD GHOR Nederland.

Double Dutch
Een van de eerste vrouwelijke voorbehoedsmiddelen is eind negentiende eeuw bedacht door de Nederlandse feministe en arts Aletta Jacobs. Zij ontwikkelde een ‘hoedje’ dat je over de baarmoedermond heen kon leggen, vertelt Ter Haar. “Dat werd in de internationale literatuur ‘The Dutch cap’ genoemd.” Pas in de jaren zestig, met de ontwikkeling van de pil, werd anticonceptie makkelijk verkrijgbaar. “Het voordeel van goede anticonceptie is dat de vrouw een bepaalde zelfstandigheid krijgt in de keuze van wel of geen kind, en dat seks is losgekoppeld van de voortplanting. Jonge vrouwen moeten zich goed realiseren dat ze, als ze seksueel actief worden, altijd moeten oppassen voor een soa,” waarschuwt Ter Haar. “Dat komt best veel voor. Ik zeg altijd ‘gebruik vooral condooms tot je zeker weet dat je allebei geen soa hebt’. Er is een tijd geweest dat bij de pil een aantal condooms werd meegeleverd. Dat noemden we de Double Dutchmethode.”

Verandering lichaam
Met de overgang sluit de vrouw haar vruchtbare periode af en gaan de eierstokken ‘met pensioen’, doceert Ter Haar. “Dan begint de verandering van het lichaam, door een tekort aan hormonen. Door de pil door te blijven slikken, heb je daar minder last van, maar die is primair bedoeld om de ovulatie te onderdrukken. Daarom kun je misschien beter een andere anticonceptiemethode gebruiken bij klachten rondom de overgang.”

MEER WETEN?
Je kunt de anticonceptiecheck doen op:
www.anticonceptie.nl.

NL-NON-110005